bo điện tử TRCH NHIỆM do Khu Hội CTNCT Việt Nam Nam California chủ trương

*  hoạt động từ 26/4/2008  *


"Những thng tin trn trang web ny thể hiện quyền tự do ngn luận của người đưa tin; v quyền được tiếp cận thng tin đầy đủ của ng

                                                                                                     

  

Kim Nguyễn

Cuộc Chiến C Thể Xảy Ra Tại Ukraine?

Trong cuộc họp bo hm Thứ Tư ngy 19/1 tuần qua, Biden khẳng định ng ta đ lm được nhiều việc hơn bất kỳ Tổng Thống no trong lịch sử.  Nhiều người giật mnh tự hỏi Biden ni g vậy?  Cuộc họp bo của Biden bị đnh gi l thất bại.  Mặc d Biden gọi tn của phng vin từ danh sch c sẵn nhưng ng ta vẫn lng tng khi được hỏi về vụ Ukraine.  Biden cho biết quyết định của Hoa Kỳ sẽ ty thuộc vo mức độ tấn cng của Nga.  Lời pht biểu của Biden bị ph bnh l thiếu khn ngoan, nguy hiểm v gy hoang mang cho đồng minh của Hoa Kỳ.  Ron Klain, Chnh Văn Phng của Biden vội đnh chnh, v Biden đ tuyn bố lại Nga sẽ phải trả gi đắt nếu tấn cng Ukraine.  Trước tnh hnh căng thẳng gia tăng, Thứ Bảy ngy 22/1 vừa qua, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đ ra lệnh di tản nhn vin Ta Đại Sứ v gia đnh của họ ra khỏi Kiev, thủ đ Ukraine. 

Tại sao Nga muốn tấn cng Ukraine? 

Ukraine l quốc gia ở Đng u, c khoảng 42,41 triệu dn, l quốc gia lớn thứ hai sau Nga về diện tch tại u Chu với 603,500 km2, c chung bin giới với u Chu v Nga.  Ukraine c nhiều sắc dn, tiếng Ukraine l ngn ngữ chnh, ngoi ra cn c thm 40 ngn ngữ khc, trong đ tiếng Nga chiếm 17% dn số.  Sau Đệ Nhị Thế Chiến, Ukraine cũng như một số quốc gia Đng u đ sp nhập vo Nga.  Năm 1991, sau khi Lin Bang X Viết tan r, Ukraine tuyn bố l quốc gia trung lập, nhưng sau đ thiết lập mối quan hệ với khối NATO qua hiệp định Lin Minh u Chu-Ukraine. 

Năm 2013, Tổng Thống thn Nga l Viktor Yanukovych đ hủy hiệp định Lin Minh u Chu-Ukraine, v nối lại ngoại giao chặt chẽ với Nga.  Nhiều cuộc biểu tnh đ nổi ln chống đối chnh quyền thn Nga ny.  Ln sng biểu tnh gia tăng v ko di trong nhiều thng đ dẫn tới cuộc cch mạng lật đổ TT Viktor Yanukovych .  Viện cớ phải bảo vệ những người ni tiếng Nga tại bn đảo Crimea của Ukraine, qun đội Nga đ tấn cng v chiếm Crimea vo thng 3 năm 2014.  Đồng thời Nga đ yểm trợ cc nhm ly khai tại Donetsk v Luhansk thuộc miền đng Ukraine, gọi chung l Donbas, với dn số hơn 6,6 triệu người.  Sau một cuộc trưng cầu dn , nhm ly khai tuyn bố độc lập khỏi Ukraine.  Nga đ hỗ trợ qun sự, kinh tế v chnh trị cho lực lượng ly khai.  Năm 2019, Nga ban hnh lệnh đơn giản ha quy trnh cấp quốc tịch cho cư dn vng ly khai của Ukraine, đ c hơn 527,000 người trong vng ly khai ny được cấp quốc tịch Nga.  Theo nhiều nh quan st, Nga đ gy trở ngại cho Ukraine để giữ thế mạnh trong những cuộc thương lượng với Hoa Kỳ v NATO, nếu khng đạt được thỏa hiệp, Nga sẽ tấn cng Ukraine để bảo vệ cng dn của Nga sống trong vng ly khai.

Đa số cc quốc gia u Chu khng cng nhận việc Nga chiếm Crimea, Nga bị ln n đ vi phạm luật php quốc tế v sự cam kết của Nga với Hoa Kỳ v Anh Quốc.  Trong bản Ghi Nhớ tại Budapest, thủ đ của Hungary  năm 1994, Nga, Hoa Kỳ v Anh Quốc đ khẳng định tn trọng độc lập, chủ quyền v bin giới hiện c của Ukraine.  Nga phủ nhận những điều co buộc, cho rằng việc sp nhập Crimea l chnh đng.   Đ c những cuộc ni chuyện giữa cc nh lnh đạo của Hoa Kỳ, NATO v Nga nhằm ngăn chặn một cuộc chiến c nguy cơ xảy ra tại Ukraine, tuy nhin khng đạt được kết quả no cả. 

Nga yu cầu Hoa Kỳ v NATO ngưng cung cấp vũ kh cho Ukraine, chấm dứt hoạt động qun sự tại Đng u, v bảo đảm khng cho Ukraine gia nhập NATO.  Yu cầu của Nga đ khng được đp ứng, cc đơn vị chiến đấu của NATO vẫn được duy tr tại một số quốc gia Đng u l Ba Lan, Estonia, Latvia v Lithuania, v Nga khng c quyền cản trở NATO thu nhận Ukraine lm thnh vin.  Pha Hoa Kỳ tiếp tục viện trợ qun sự cho Ukraine, hng khng mẫu hạm USS Harry S. Truman với 5,000 thủy thủ đang trn đường tới Địa Trung Hải, sẵn sng cho cuộc tập trận chung với khối NATO.  C nguồn tin tnh bo cho rằng Nga sẽ mở một cuộc tấn cng xm lăng Ukraine vo đầu năm 2022.  Tổng Thư K NATO Jens Stoltenberg cảnh bo nguy cơ xung đột l c thật.  Lực lượng qun sự giữa Nga v Ukraine qu chnh lệch nhau nhưng cả hai quốc gia đều c vũ kh nguyn tử, nếu cuộc chiến xảy ra, hậu quả sẽ rất kinh hong, v sẽ l thảm họa cho tất cả những quốc gia tham chiến.

Hoa Kỳ v NATO cam kết ủng hộ Ukraine

Kể từ khi độc lập vo năm 1991, Ukraine l nước nhận được viện trợ qun sự v quỹ pht triển của Hoa Kỳ nhiều nhất tại u Chu v vng -u.  Trong thập nin 1990, Hoa Kỳ đ viện trợ 2,6 tỷ USD cho Ukraine, v 1,8 tỷ USD trong thập nin 2000.  Trong 5 năm (2010-2014) trước khi Nga chiếm Crimea, Ukraine được viện trợ trung bnh 105 triệu USD mỗi năm.  Từ sau năm 2014 tới 2021, Hoa Kỳ đ viện trợ cho Ukraine 2,5 tỷ USD.  Tổng cộng trong suốt thời gian từ 1991 tới 2021, Hoa Kỳ đ viện trợ cho Ukraine gần 8 tỷ USD.  Hoa Kỳ dự định sẽ viện trợ cho Ukraine khoảng 459 triệu USD trong năm 2022.  Cuối tuần qua, Hoa Kỳ đ gởi thm vũ kh trị gi 200 triệu USD tới Ukraine.  Cựu Cố Vấn Anh Ninh Quốc Gia Zbigniew Brzezinski thời TT Jimmy Carter đ biện minh cho việc ủng hộ Ukraine với lập luận Ukraine mạnh khng những c lợi cho quốc gia ny m cn gip ngăn chặn sự trỗi dậy của một một tn đế quốc Nga. 

Trong khoảng thời gian từ 2014-2019, Ukraine nhận được viện trợ của Lin Minh u Chu tổng cộng khoảng 17,3 tỷ USD.  Từ năm 2020 tới nay, Ukraine đ nhận hơn 1,4 tỷ USD để gip giải quyết đại dịch Covid 19 v hạn chế suy thoi kinh tế.

Năm 2012 Ukraine được biết đến l một trong ba quốc gia tham nhũng nhất thế giới, sau Colombia v Brazil.  Năm 2015, The Guardian xếp hạng Ukraine l quốc gia tham nhũng nhất ở u Chu.  Trong chiến dịch chống tham nhũng, chnh quyền Ukraine đ mở nhiều cuộc điều tra, trong đ c cuộc điều tra về con trai của Biden l Hunter Biden.  Năm 2016, Biden với cương vị l Ph Tổng Thống đ đe dọa Ukraine Hoa Kỳ sẽ giữ lại 1 tỷ USD tiền viện trợ v cho vay nếu Cng Tố Vin Viktor Shokin khng bị sa thải. (theo ti liệu HSGAC của Thượng Viện)

Ukraine khng phải l thnh vin của NATO, nhưng địa thế của Ukraine quan trọng đối với an ninh của vng Đng u v u Chu nn Hoa Kỳ v NATO khng thể ngồi yn mặc cho Nga thn tnh Ukraine.  Sng Thứ Hai hm qua, phng vin của Reuters cho hay NATO đang điều động đưa nhiều tầu chiến, phản lực cơ chiến đấu v binh lnh tới Đng u sẵn sng ứng chiến.  Pha Hoa Kỳ, Pht Ngn Vin của Ngũ Gic Đi, tướng John Kirby thng bo sẽ c khoảng 8,500 qun nhn được đặt trong tnh trạng bo động cao độ, chờ lệnh tới Ukraine nếu Nga khai chiến.  Tổng Thư K NATO, Jens Stoltenberg ni Chng ti sẽ thực hiện tất cả những biện php cần thiết để ứng ph với tnh hnh.  Cho đến nay, NATO c khoảng 4.000 qun đang hiện diện tại nhiều quốc gia trong khu vực Đng u, v cc quốc gia Đan Mạch, Ty Ban Nha, Php, Ba Lan đang chuẩn bị gởi qun đội hoặc phi cơ v tầu chiến tới Đng u.  Hnh ảnh một cuộc chiến sẽ xảy ra tại Ukraine đ qu r rng, v tnh hnh mỗi ngy cng trở nn gay cấn hơn. 

Từ năm 2014, sau khi Nga chiếm bn đảo Crimea, Hoa Kỳ v Lin Minh u Chu đ p đặt nhiều lệnh trừng phạt ln Nga.  Tuy nhin hầu hết cc biện php trừng phạt của khối Lin Minh u Chu được p dụng trong một khoảng thời gian xc định từ 6 thng tới một năm để khuyến khch Nga thay đổi v sau đ điều chỉnh lại.  Mức độ của sự trừng phạt thường khng đạt được sự đồng thuận trong Lin Minh u Chu.  Đức, một đồng minh lớn trong khối NATO đ từ chối cung cấp vũ kh cho Ukraine v Đức c giao thương với Nga, v đặc biệt mua kh đốt của Nga. Ukraine v nhiều quốc gia khc bao gồm Australia, Canada, Nhật Bản, Na Uy v Thụy Sĩ cũng p đặt những biện php trừng phạt đối với Nga để phản đối cuộc xm lăng Ukraine.  Cc lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ v Lin Minh u chu đ gp phần tạo khủng hoảng cho nền ti chnh của Nga.  Tnh tới giữa năm 2016, Nga đ bị thiệt hại 170 tỷ USD v mất thm 400 tỷ USD từ doanh thu của dầu v kh đốt.  Nền kinh tế của Nga sẽ khng c cơ hội tăng trưởng cho tới khi cc lệnh trừng phạt được nới lỏng.  Rất c thể Nga chỉ muốn gy p lực để thương lượng với Hoa Kỳ v Lin Minh u Chu.  Nếu cuộc chiến thực sự xảy ra, Nga c nhiều ưu thế để đạt được chiến thắng nhưng chắc chắn sẽ l một thảm họa cho Nga, Ukraine, Lin Minh u Chu, Hoa Kỳ v thế giới. 

Chủ Nhật vừa qua, 39 my bay của Trung Cộng đ xm nhập vng nhận dạng phng khng của Đi Loan, trong số những my bay ny cn c cả một my bay nm bom H-6 c khả năng mang bom hạt nhn.  Nga v Trung Cộng c thể đ ln kế hoạch mở hai mặt trận cng một lc để thch thức Hoa Kỳ, vấn đề chỉ l thời gian.  Hoa Kỳ khng thể ch trọng vo Ukraine m qun đi mặt trận vng Thi Bnh Dương do Trung Cộng chủ mưu.  Thi Bnh Dương l con đường biển huyết mạch vận chuyển hng ha từ Đng sang Ty, cung cấp 60% nguồn hải sản thế giới, c nguồn dầu kh v khong sản phong ph.  Cuộc chiến xảy ra tại Đi Loan sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới Hoa Kỳ v nhiều quốc gia tại Biển Đng.  Trung Cộng mới đch thực l mối đe dọa đến sự sống cn của Hoa Kỳ v thế giới.

(Bi viết ny dựa theo nhiều nguồn tin từ BBC News, RFI, Reuters, Foreign Affairs, Congressional Research Service)

Kim Nguyễn